Teyemmüm

Teyemmümü gerektiren haller nelerdir?

CEVAP

Abdest almak veya gusletmek için, su bulunmazsa veya su oldugu halde kullanilmasi mümkün olmayan durumlarda, temiz toprak, kum, kireç ve tas gibi toprak cinsinden temiz bir sey ile Hanefi’de vakit girmeden önce de teyemmüm edilir. Diger üç mezhepte, vakit girmeden önce caiz degildir.

Teyemmümü gerektiren baslica haller sunlardir:

1- Abdest ve gusül için temiz su bulamamak (Sehirde her zaman su aramak farzdir.)

2- Su kullanmaya mani olan hastalik, su kullaninca soguktan ölmek veya hasta olma tehlikesi.

3- Suyun yaninda zarar verecek olan düsman veya yirtici, zehirli hayvan bulunmak.

4- Hapiste olup, su kullanamamak.

5- Ölümle tehdit edilmek.

6- Yolcu olup, yaninda içme suyundan fazla su bulunmamak.

7- Kuyu olsa da, su çikarma imkani olmamak.

 

Teyemmümün farzi kaçtir?

CEVAP

Teyemmümün farzi üçtür:

1- Niyet etmek.

2- Iki elin içini temiz topraga sürüp, yüzün tamamini mesh etmek.

3- Elleri temiz topraga vurup, önce sag ve sonra sol kolu mesh etmek.

Teyemmümün farzi ikidir, diyenlere göre, ikinci ve üçüncü farzi bir farz olarak söylenir.

 

Teyemmümün sünnetleri nelerdir?

CEVAP

Teyemmümün sünnetleri sunlardir:

1- Besmele ile baslamak.

2- Topraga avucun içini koymak.

3- Avuçlari toprak üzerinde ileri ve geri çekmek.

4- Avuçta toprak varsa, toprak kalmayincaya kadar, iki eli, bas parmaklari ile birbirine çarpmak.

5- Elleri topraga koyarken parmaklari açmak.

6- Önce yüzü, sonra sag kolu, sonra sol kolu mesh etmek.

7- Abdest alir gibi, çabuk yapmak.

8- Kollarda ve yüzde mesh edilmedik yer kalmamak.

9- Teyemmümden önce, umdugu yerde su aramak.

10- Elleri, topraga vurarak, kuvvetle koymak.

11- Kollari mesh etmek.

12- Parmaklarin arasini mesh etmek ve bunu yaparken yüzügünü oynatmak.

 

Teyemmümde dikkat edilecek hususlar nelerdir?

CEVAP

Teyemmümde dikkat edilecek hususlar sunlardir:

1- Abdestsiz bir kimse talebesine göstermek için, teyemmüm ederse, bununla namaz kilamaz.

2- Teyemmüm ile namaz kilabilmek için, yalniz teyemmüme niyet etmek yetismez. Namaz için de niyet etmek gerekir.

3- Bir topraktan birkaç kimse teyemmüm edebilir. Çünkü, teyemmüm edilen toprak ve benzerleri müstamel olmaz. Teyemmümden sonra elden, yüzden dökülen toz müstameldir.

4- Safii ve Hanbeli’de teyemmüm yalniz toprak ile yapilir. Diger mezheplerde, toprak cinsinden olan her temiz sey ile, üzerinde bunlarin tozu olmasa bile, teyemmüm edilir. Yanip kül olan veya sicakta eriyebilen seyler, toprak cinsinden degildir. O halde, agaç, ot, tahta, demir, pirinç, yagli boya sivali duvar, bakir, altin, cam ile teyemmüm edilemez. Kum ile olur. Inci, mercan ile olmaz. Kireç ve alçi ile yikanmis mermer, çimento, sirsiz fayans, sirsiz porselen çanak çömlekle, çamur ile olur. Yalniz çamur varsa, suyu yaridan az ise, bununla teyemmüm edilir.

5- Bir teyemmüm ile çesitli namaz kilmak caizdir.

6- Misafir, iki kilometreden az uzakta su bulunacagini alametlerle veya akilli, balig ve adil bir Müslümanin haber vermesi ile, çok zan ettigi zaman, her tarafa dogru iki yüz metre giderek veya birini göndererek aramasi farz olur. Çok zan etmezse, suyu aramasi lazim olmaz.

7- Bir kimse, suyu sormadan teyemmüm edip, namaza dursa, sonra yaninda bulunan adil bir sahistan, su oldugunu haber alsa, abdest alip, namazini iade eder.

8- Iki kilometreden uzakta su varken, teyemmüm ile namaz kilmak caizdir.

9- Esyasi arasinda su bulundugunu unutan, sehir ve köyde degilse, teyemmüm ile namaz kilabilir.

10- Suyun bittigini sanan, namazdan sonra suyunu görse, teyemmüm ile kildigi namazi iade eder.

11- Çölde, yollarda içmek için konulan su varken, teyemmüm edilebilir.

12- Cünüp, teyemmümden sonra, abdesti bozulsa, cünüp olmaz. Az su varsa, yalniz abdest alir.

13- Cünüp kimsenin vücut yüzeyinin yaridan fazlasi yara veya çiçek, kizil gibi ise teyemmüm eder. Derisinin çogu saglam ise ve yarali kisimlari islatmadan yikamasi mümkün ise, gusleder. Yarali kisimlari islatmadan yikanamazsa yine teyemmüm eder.

 

Teyemmüm nasil yapilir?

CEVAP

1- Önce cünüplükten veya abdestsizlikten temizlenmek için niyet edilir.

Teyemmüm ile namaz kilabilmek için, yalniz teyemmüme niyet etmek yetismez. Ibadet olan bir seyi, mesela, cenaze namazi, secde-i tilavet yapmak için veya abdest için veya gusül için teyemmüm etmeye niyet gerekir.

Teyemmüme niyet ederken, abdest ile guslü ayirmaya lüzum yoktur. Abdest için niyet etmekle, cünüplükten de temiz olur. Cünüplükten temizlenmeye niyet edilen teyemmüm ile namaz kilinabilir. Abdest için ikinci teyemmüme lüzum yoktur.

2- Iki kolu dirseklerinden yukari sivali olarak, iki elin içini temiz topraga, tasa, toprak veya kireç sivali duvara sürüp, en az üç parmagi degmek üzere, iki avucu ile yüzünü bir kere mesh etmek, yani sigamak. Eli, yüzünün igne ucu kadar yerine degmezse, teyemmüm yapilmis olmaz.

Yüzü tam mesh edebilmek için, avuçlar açik ve dört parmak birbirlerine yapisik ve iki elin ikiser uzun parmaklarinin uçlari birbirlerine degmis olarak, avuç içleri saç kesimine koyup, çeneye dogru yavasça indirilir. Parmaklar yatay vaziyette alni, göz kapaklarini, burnun iki yanini ve dudaklarin üzerlerini ve çenenin yüz kismini iyice sigamalidir. Bu esnada avuç içleri de yanaklari sigar.

3- Iki avucu tekrar topraga sürüp, birbirine çarparak, tozu topragi silkeledikten sonra, önce sol elin dört parmagi içi ile, sag kolun alt yüzünü, parmak ucundan dirsege dogru sigayip sonra, kolun iç yüzünü, sol avuç içi ile, dirsekten avuca kadar sigamak ve sonra sol bas parmak içi ile, sag bas parmak disini sigamaktir. Yüzügü çikarmak gerekir. Sonra, yine böyle sag el ile, sol kol sivanir. El ayasini topraga sürmek gerekir. Topragin, tozun elde kalmasi lazim degildir.

Abdest ve gusül için teyemmüm aynidir.

 

Teyemmümü bozan seyler nedir?

CEVAP

Teyemmümü gerektiren özür hali ortadan kalkinca, su bulununca, abdesti ve guslü bozan hallerde, teyemmüm de bozulur.

 

Bir kimse suyu arasa ve bulamayinca teyemmüm edip namazini kilsa, sonra suyu görse, kilmis oldugu namazi iade eder mi?

CEVAP

Iade etmez

 

Su olup olmadigini sormadan namaz kilan, yaninda su oldugunu görse namazini iade eder mi?

CEVAP

Yaninda adil biri bulundugu halde, su var mi diye ona sormadan teyemmüm edip namaza duran, sonra su oldugunu haber alsa, abdest alip namazi iade eder.

 

Suyun bittigini sanip teyemmümle namaz kilan, suyu görünce namazin iade eder mi?

CEVAP

Suyunun bittigini zanneden, namazdan sonra su oldugunu görse, teyemmüm ile kildigi namazi iade eder. Unutup abdestsiz kilan da, abdestsiz oldugunu hatirlayinca, namazi iade eder. Namaz vakti çiktiktan sonra hatirlarsa, kaza eder. Kazaya birakmasi kasten olmadigi için, günaha girmis olmaz.
 

Su kuyusu varken, suyu çikaramayan, teyemmüm edip namaz kilsa, sonra suyu çikarma imkanina kavussa namazi iade eder mi?

CEVAP

Kuyudan su çikarmak için, kova, ip veya para ile su bulamayan kimse, teyemmüm eder ve su bulunca, namazi iade etmez.

 

Salih bir tabibin yikanmasini yasakladigi hasta, gusül için teyemmüm eder mi?

CEVAP

Evet eder.

 

Teyemmüm bile edemeyen felçlinin namaz kilmasi gerekir mi?

CEVAP

Hizmetlerini yapan teyemmüm ettirir. Namazi ima ile kilar. Gerekirse iki namazi cem eder.

 

Abdest alamayacak kadar hasta olan ne yapar?

CEVAP

Abdest alamayan bir kimse, para ile de bir yardimci bulamazsa, teyemmüm eder

 

Igne ucu kadar yere el degmezse teyemmüm sahih olur mu?

CEVAP

Bilirse sahih olmaz. Ama bilmeden daha çok yer kalsa teyemmüm sahih olur.

 

Teyemmümde, süphelenip birkaç defa sivamak caiz mi?

CEVAP

Evet. Fakat vesvese etmemelidir.

 

Hastaya yardim eden yoksa, teyemmüm edebilir mi?

CEVAP

Evet.

 

Çok yasli ve hasta abdest aldirilinca çok yoruluyor. Yorulmamasi için, teyemmüm etse caiz mi?

CEVAP

Evet.

 

Kibrit kutusu kadar bir tugla ile teyemmüm caiz mi?

CEVAP

Hayir.

 

Tahta külü ile teyemmüm caiz mi?

CEVAP

Hayir.

 

Nöbetçi iken, mescitte yatiyorum. Sik sik disari çikmam gerekiyor. Her defasinda abdest almam gerekir mi?

CEVAP

Hayir. Sonraki girislerde teyemmüm etmek iyi olur.

 

Parmaklari arizali olup teyemmüm ederken el degmeyen yer kaldigini sanan ne yapar?

CEVAP

Süphe edince baskasina yaptirir. Baskasi yoksa yapabildigi kadar yapar.

 

Sudan bir mil kadar uzaktakinin arabasi olsa, yine teyemmüm edebilir mi?

CEVAP

Evet.

 

Felçliyim, abdest aldiracak kimse bulamayinca teyemmüm etmem caiz mi?

CEVAP

Hanbeli mezhebi taklit edilerek iki namazi ögle ile ikindiyi veya aksam ile yatsiyi birlestirip kilarsiniz. Yine de abdest aldiracak kimse gelmezse, o zaman mecburen teyemmüm edersiniz.

 

Teyemmüm ederek mest giyen, su ile abdest alirken mestlere meshetmesi caiz mi?

CEVAP

Teyemmümle mest giyen, su ile abdest alirken, mesh edemez. Ayaklarini da yikamasi gerekir.

 

Gusledince, hastalik artacaksa ve iyilesme gecikecekse teyemmüm etmek caiz olur mu?

CEVAP

Hastanin, abdest almak veya gusletmek veya hareket etmek ile, hastaliginin artacagi veya iyi olmasi uzayacagi, kendi tecrübesi ile veya uzman ve salih bir doktorun söylemesi ile anlasilirsa, teyemmüm eder.

 

Guslederken avret yerini baskalarinin görmesi haram midir?

CEVAP

Evet. Gusletmek için, zaruret olunca erkek, erkekler arasinda, kadin da, kadinlar arasinda avret yerini açamaz. Gusül yerine teyemmüm eder. Çünkü bir emri yapmak, bir haram islemeye sebep olursa, harami islememek için, o emir terk edilir, yapilmaz. Bir sünneti yapmak için, mekruh veya haram islemek zorunda kalanin da sünneti terk etmesi lazim olur.

 

Abdest almis olan kimse, teyemmüm etmis olan imama uyabilir mi?

CEVAP

Abdest alan, teyemmüm etmis olana; ayakta kilan, oturarak kilana uyabilir.

 

Saglamken kazaya kalmis namazlari hasta iken teyemmüm edip kaza etmek caiz midir?

CEVAP

Evet caizdir. Ima ile kaza etmek de caizdir.

 

Cuma namazini kaçirmamak için teyemmüm etmek caiz midir?

CEVAP

Abdest almak için vakit az olup, Cumayi kaçirmamak için, teyemmüm etmek, caiz degildir. Çünkü Cuma namazini kilamayan ögle namazini kilar.

 

Su bulamadigi için teyemmüm eden kimsenin abdesti bozulsa cünüp mü olur?

CEVAP

Hayir, Hanefi’de cünüp olmaz. Maliki’de cünüp olur.

 

Kuyudan su çikarama imkani olmayan abdest için ne yapar?

CEVAP

Kuyudan su çikarmak için, kova, ip veya para ile su bulamayan kimse, teyemmüm eder ve su bulunca, namazi iade etmez.

 

Sadece abdest alacak kadar suyu olan cünüp ne yapar?

CEVAP

Abdest ve gusül için, bir teyemmüm eder. Teyemmümden sonra, abdesti bozulursa, o su ile abdest alir.

 

Kisin çok sogukta arazide, gusledince hastalanacagini bilen kimse ne yapar?

CEVAP

Gusledince, soguktan ölmek veya hastalanmak tehlikesi varsa, gusül için teyemmüm eder ve su ile abdest alir. Sehirde olup hamam parasi yoksa ve baska çare bulamazsa, yine gusül için teyemmüm eder ve su ile abdest alir.

 

Su yaninda tehlike varsa, abdest veya gusül için teyemmüm edilir mi?

CEVAP

Su yaninda düsman, yirtici veya zehirli hayvan, ates veya nöbetçi varsa veya kendisi hapis ise veya (abdest alirsan seni öldürürüz, malini aliriz) diye korkutulursa, teyemmüm ederek namazini kilar. Fakat bu sebepler kul tarafindan oldugu için, gusül ve abdest alinca, bu namazlari tekrar kilmasi gerekir. Vakti içinde kilmak mümkün olmazsa, vakti çiktiktan sonra da kilmak gerekir. (R.Muhtar)

 

Alinan bir teyemmüm ile bu teyemmüm bozuluncaya kadar birkaç vakit namaz kilinabilir mi?

CEVAP

Hanefi’de, bir teyemmüm ile, diledigi kadar farz kilabilir. Diger üç mezhepte, teyemmüm, namaz vaktinden önce alinmaz ve bir teyemmüm ile birden fazla farz kilinmaz. Vakit çikinca teyemmüm bozulur. Hanefi’de bozulmaz.

 

Vücudumun 3 yerinde, bacaklarimda ve yüzümde agir derecede dikisler var. Bu yüzden gusül ve normal abdest alamiyorum. Dikislere su degmesi yasak. Namazi kazaya biraksam olur mu?

CEVAP

Namazlari ser’i bir özür olmadan kazaya birakmak haramdir. Yaralarin üstünü kapatarak da yikanma imkani yoksa, teyemmüm edilip namazlar ima ile kilinir. Oturarak kilinma imkani yoksa yatarak kilinir.

Vitir namazini gece yarisindan sonra kilmaya niyetlenen kimse kalktiginda cünüp oldugunu görse fakat sularin kesik olmasi sebebiyle evde gusledecek kadar su bulunmasa teyemmüm edebilir mi?

CEVAP

Sehirde su bulamamak mazeret degildir, teyemmüm caiz olmaz. 2-3 litre su ile rahat gusledilir. Bu kadar su da bulunabilir. Yani memba suyu içme suyu bulunur. Komsudan istenebilir. Bunun gibi veya baska acil durumlar için tedbir almali, evde su bulundurmalidir. Su ve elektrik kesintisi sehirlerde her zaman olabilecek seylerdir. Tedbirli olmalidir.

 

Arazide su yoktu. Namaz vakti girince, teyemmüm edip namazimi kildim. Namaz vakti çikmadan suyu buldum. Namazi iade etmem gerekir miydi?

CEVAP

Namazi teyemmümle vaktin evvelinde eda edip, henüz vakit çikmamisken suyu bulan kimsenin namazini iade etmesi gerekmez. (Dürer)

 

Bir teyemmümle ne kadar namaz kilinir?

CEVAP

Bir teyemmümle istenildigi kadar farz, vacip ve nafile namaz kilinir. Yani teyemmüm bozulana kadar birkaç vaktin namazi kilinir.

Safii ve Maliki’de, vakit girdikten sonra teyemmüm edilir ve bir teyemmümle sadece bir farz kilinir, her vaktin farzini kilarken yeniden teyemmüm edilir. (Mizan-ül Kübra)

 

Namaz vaktinin çikacagindan korkan kimse, su varken teyemmüm edebilir mi?

CEVAP

Su varken teyemmüm edilmez. Namazi kaçirsa da abdest almasi gerekir. (Kuduri)

 

Teyemmüm edip namaza duran, su oldugunu haber alsa ne yapar?

CEVAP

Yaninda adil biri bulundugu halde, su var mi diye ona sormadan teyemmüm edip namaza duran, sonra su oldugunu haber alsa, abdest alip namazi iade eder.

Suyunun bittigini zanneden kimse, namazdan sonra su oldugunu görse, teyemmüm ile kildigi namazi iade eder. Unutup abdestsiz kilan da, abdestsiz oldugunu hatirlayinca, namazi iade eder. Namaz vakti çiktiktan sonra hatirlarsa, kaza eder. Kazaya birakmasi kasten olmadigi için, günaha girmis olmaz.

Bir kimse suyu arasa ve bulamayinca teyemmüm edip namazini kilsa, sonra suyu görse, kilmis oldugu namazi iade etmez veya kuyudan su çikarmak için, kova, ip veya para ile su bulamayan kimse, teyemmüm eder ve su bulunca, namazi iade etmez.